Lạm dụng kháng sinh trong chăn nuôi

Việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi đang ngày càng trở nên phổ biến và có xu hướng gia tăng rất nhanh. Các tác hại của việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi đã được cảnh báo từ lâu nhưng tất cả đều bị bỏ ngoài tai.

1. Tình hình chung việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi hiện nay

Vào những năm 1950, các nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi đã bắt đầu đưa kháng sinh vào sản xuất thức ăn cho gia súc gia cầm và các sinh vật thủy hải sản. Việc sử dụng kháng sinh trong thức ăn đã cho kết quả chăn nuôi rất khả quan.

Tỷ lệ mắc bệnh giảm, vật nuôi tăng trưởng tốt, thu hoạch đạt kết quả cao. Các nhà máy sản xuất thì hân hoan với một áp dụng tiến bộ mới, người dân thì hân hoan với kết quả bội thu.

Tuy nhiên sau một thời gian dài sử dụng, đến khoảng những năm 2000, các nhà khoa học bắt đầu nghi ngờ rằng: nguyên nhân dẫn tới hiện trạng tỷ lệ mắc bệnh nan y trong người dân ngày càng tăng, tỷ lệ sử dụng thuốc chữa bệnh hiệu quả ngày càng giảm.

Người ta nghi ngờ rằng nguyên nhân có thể đến từ nguồn thức ăn đưa vào cơ thể. Vì thế các nhà khoa học đã vào cuộc.

Theo công bố của một số kết quả nghiên cứu, kháng sinh được sử dụng tràn lan trong thức ăn cho lợn và gia cầm và tình trạng tồn dư kháng sinh trong thịt là phổ biến. Các nghiên cứu đều cho rằng hầu hết các cơ sở chăn nuôi sử dụng kháng sinh không hợp lý, sử dụng theo kinh nghiệm.

Một số cơ sở chăn nuôi không ngưng thuốc đúng quy định để cho cơ thể vật nuôi đào thải hết kháng sinh trong cơ thể, bán tháo khi điều trị không hiệu quả.

Từ đó dẫn đến tình trạng tồn dư kháng sinh trong sản phẩm cao gấp hàng chục tới hàng ngàn lần so với tiêu chuẩn quốc tế (CODEX).

Nhiều nghiên cứu trong nước cũng cho thấy tình trạng nhờn thuốc của các vi khuẩn gây bệnh với tỷ lệ rất cao, chính vì thế mà dịch bệnh thường xuyên xảy ra và một số loại kháng sinh đặc hiệu cho một số bệnh trên đường hô hấp và đường tiêu hóa đã không còn tác dụng nữa.

Các loại vi khuẩn gây bệnh phổ biến như E. coli, Salmonella, Staphylococcus, Streptococcus…đã kháng lại hầu hết các kháng sinh thông thường như penicillin, erythromycin, ampicillin, tetracycline, streptomycin.

Theo thông báo của Bộ Y tế (tháng 7/2003), tình trạng lờn thuốc kháng sinh hiện nay rất trầm trọng, có tới 97,9% vi khuẩn lờn penicillin, 71% lờn tetracyclin, 61,6% lờn erythromycin, 20% vi khuẩn lờn norfloxacin.

Trong số các loại kháng sinh hiện đang sử dụng tràn lan trên thị trường, có đến hơn 75% loại là được nhập khẩu từ bên Trung Quốc. Trong số đó, rất nhiều loại kháng sinh nằm trong danh mục cấm lưu hành nhưng vẫn được nhập khẩu, buôn bán và sử dụng một cách rất tự do.

Xem danh mục các chất cấm trong chăn nuôi tại Chất cấm trong chăn nuôi và tác hại của việc sử dụng chất cấm trong chăn nuôi

Theo các tổ chức trên thế giới, Việt Nam là một trong những nước sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi nhiều nhất, đặc biệt là sự lạm dụng kháng sinh được phát hiện ở các trang trại nuôi heo và nuôi gia cầm rất nhiều.

2. Hiện tượng lạm dụng kháng sinh

Việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi đã trở thành một thực tế phổ biến trên toàn thế giới, kể cả ở Việt Nam. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 80% lượng kháng sinh được sử dụng trên thế giới là trong chăn nuôi.

Tỉ lệ sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi (nguồn: Thiên Nguyên)

Cũng theo thống kê và đánh giá của WHO, Việt Nam thuộc “một trong những nước có tỷ kệ kháng kháng sinh cao nhất thế giới”. Điều này dẫn đến tình trạng kháng kháng sinh càng lúc càng phổ biến và đang được xem là vấn đề quan ngại hàng đầu của WHO.

3. Nhận thức về việc sử dụng kháng sinh của người chăn nuôi

Theo khảo sát của Viện Sức khỏe môi trường và phát triển bền vững, khoảng 50% số hộ chăn nuôi sử dụng kháng sinh y tế cho vật nuôi. Việc sử dụng kháng sinh y tế trong chăn nuôi đang trở thành một vấn đề đáng báo động, bởi những tác hại tiềm ẩn mà nó mang lại.

Việc kháng kháng sinh ở vật nuôi và tồn dư kháng sinh ở thịt gây ảnh hưởng vô cùng nghiêm trọng tới đời sống cũng như sức khỏe của con người.

Những loại kháng sinh dùng cho vật nuôi đã bị vi khuẩn kháng lại rồi thì khi sử dụng cho người hiệu quả cũng sẽ bị giảm đi rất nhiều nếu không muốn nói là không hiệu quả (kể cả khi người bệnh chưa sử dụng loại kháng sinh đó bao giờ).

Thế giới 30 năm gần đây chưa nghiên cứu ra được loại kháng sinh mới nào. Chính vì thế việc loại bỏ kháng sinh ra khỏi thức ăn gia súc và hiện tượng tồn dư kháng sinh trong thịt càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Chính vì vậy trong những năm gần đây, các nhà khoa học đã đầu tư nghiên cứu để hạn chế tối đa việc sử dụng kháng sinh trong thức ăn chăn nuôi.

4. Hậu quả của việc lạm dụng kháng sinh trong chăn nuôi

Thứ nhất, kháng sinh y tế có thể gây hại cho sức khỏe của vật nuôi. Khi sử dụng kháng sinh y tế, vi khuẩn có thể kháng thuốc, dẫn đến việc điều trị bệnh cho vật nuôi trở nên khó khăn và tốn kém hơn. Ngoài ra, kháng sinh y tế cũng có thể gây ra các tác dụng phụ cho vật nuôi, như rối loạn tiêu hóa, dị ứng,…

Thứ hai, kháng sinh y tế có thể gây hại cho sức khỏe của con người. Khi tiêu thụ thực phẩm có chứa kháng sinh y tế, con người có thể bị nhiễm vi khuẩn kháng thuốc. Điều này có thể dẫn đến những căn bệnh nguy hiểm, thậm chí tử vong.

Thứ ba, kháng sinh y tế có thể gây hại cho môi trường. Khi thải ra môi trường, kháng sinh y tế có thể gây ô nhiễm nguồn nước, đất,… ảnh hưởng đến sức khỏe của con người và động vật.

Vòng tuần hoàn của việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi – con người cuối cùng cũng sẽ lãnh hậu quả

Đối với môi trường, việc thải kháng sinh ra môi trường có thể gây ô nhiễm nguồn nước, đất,… ảnh hưởng đến sức khỏe của con người và động vật.

Xem thêm Tác hại của việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi

Để ngăn chặn tình trạng lạm dụng kháng sinh trong chăn nuôi, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, ngành chăn nuôi và người chăn nuôi.

6. Một số biện pháp thay thế kháng sinh trong chăn nuôi

Ngày nay, với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, đã cho rất đời rất nhiều biện pháp thay thế kháng sinh trong chăn nuôi, mang lại hiệu quả tích cực và an toàn với con người, tiến tới một tương lai nông nghiệp bền vững cho nhân loại.

Viện khoa học kỹ thuật nông nghiệp Miền Nam có đề tài “NGHIÊN CỨU SẢN XUẤT THỊT LỢN AN TOÀN CHẤT LƯỢNG CAO” với chủ đề tài là PGS. TS Lã Văn Kính. Ông cùng các cộng sự đã tiến hành nhiều thí nghiệm với hoạt chất Berberin và đưa ra kết luận:

• Theo kết quả kháng sinh đồ cho thấy khả năng kháng khuẩn của berberin trong chế phẩm phòng bệnh tiêu chảy cho vật nuôi.
• 100 % số mẫu kiểm tra cho thấy Berberin nhạy đối với vi khuẩn E.coli, Salmonella, Streptococcus và Staphylococcus.
• Tất cả các mẫu sản phẩm là thịt, gan, thận lợn đều không có tồn dư các kháng sinh thảo dược sau 3-7 ngày ngừng sử dụng berberin và giết mổ.
• Các chế phẩm thảo dược cho kết quả rất triển vọng trong việc sử dụng berberin thay thế kháng sinh trong thức ăn chăn nuôi. Chúng không những cho kết quả tốt về sinh trưởng, chuyển hóa thức ăn của lợn thịt mà còn không có tồn dư các kháng sinh thảo dược trong tất cả các mẫu sản phẩm là thịt, gan và thận lợn.

Trong số những biện pháp thay thế kháng sinh trong chăn nuôi, nổi bật nhất và hiệu quả nhất là phương án sử dụng nguyên liệu công nghệ sinh học và Cao dược liệu & chiết xuất thảo dược

Có rất nguyên liệu công nghệ sinh học được ứng dụng thay thế kháng sinh. Trong số đó Immunevets^®  là chế phẩm sinh học đầu tiên được ứng dụng công nghệ tách vách tế bào từ lợi khuẩn được chuyển giao từ Mỹ.

Immunevets^® đang được thử nghiệm trên nhiều loại vật nuôi để chứng minh tác dụng tăng cường miễn dịch, nâng cao sức đề kháng, giúp vật nuôi khỏe mạnh, ít bệnh, ăn ngon, lớn nhanh, sinh trưởng tốt.

Bên cạnh các nguyên liệu công nghệ sinh học, các loại Cao dược liệu & chiết xuất thảo dược cũng là một biện pháp cực kì hiệu quả trong việc thay thế kháng sinh trong chăn nuôi, một số loại thảo dược tiêu biểu như:

• Chữa các bệnh đường ruột, hỗ trợ tiêu hóa: chiết xuất hoàng đằng (berberin), cao mộc hoa trắng, cao xuyên tâm liên, …
• Bảo vệ và hỗ trợ điều trị các bệnh về gan: chiết xuất cây kế sữa / cúc gai (silymarin), cao cà gai leo, cao diệp hạ châu, …

Nguyên liệu sản xuất
Thức ăn & Thuốc thủy sản

Danh mục nguyên liệu phục vụ cho việc sản xuất các loại Thức ăn và Chế phẩm, Thuốc thủy sản.

Nguyên liệu sản xuất
Thức ăn chăn nuôi

Danh mục nguyên liệu phục vụ cho việc sản xuất các loại Thức ăn chăn nuôi và Thuốc thú y.

Công Ty Cổ Phần Dược Phẩm Thiên Tuế
THIENTUE PHARMACEUTICAL JOINT STOCK COMPANY
Xin chào quý khách! Công Ty Cổ Phần Dược Phẩm Thiên Tuế (Thientue Pharma JSC) tự hào là đơn vị cung cấp nguyên liệu dược liệu cho sản xuất Thực phẩm chức năng, Thức ăn chăn nuôi và Thuốc thú y - thủy sản hàng đầu Việt Nam. Thiên Tuế xin gửi tới Quý khách hàng lời chào trân trọng, lời chúc sức khỏe, may mắn và thành công. Chúng tôi rất mong nhận được sự hài lòng từ quý khách hàng.
Xin cám ơn quý khách!

Công Ty Cổ Phần Dược Phẩm Thiên TuếTHIENTUE PHARMACEUTICAL JOINT STOCK COMPANYXin chào quý khách!Công Ty Cổ Phần Dược Phẩm Thiên Tuế (Thientue Pharma JSC) tự hào là đơn vị cung cấp nguyên liệu dược liệu cho sản xuất thực phẩm chức năng và thức ăn chăn nuôi hàng đầu Việt Nam.Thiên Tuế xin gửi tới Quý khách hàng lời chào trân trọng, lời chúc sức khỏe, may mắn và thành công. Chúng tôi rất mong nhận được sự hài lòng từ quý khách hàng.Xin cám ơn quý khách!