Dự báo những khó khăn mới và phức tạp đối với con tôm Việt

Mặt hàng tôm nước ấm đông lạnh xuất khẩu sang Mỹ đang phải đối mặt với thách thức mới khi Mỹ khởi xướng điều tra chống trợ cấp. Vụ điều tra này được xem là phức tạp nhất từ trước tới nay, với nhiều cáo buộc liên quan đến các chính sách hỗ trợ của chính phủ Việt Nam cho ngành tôm.

Theo Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), việc ứng phó với vụ kiện này là vô cùng gian nan và khó khăn, đòi hỏi sự đồng lòng của các doanh nghiệp và bộ ngành liên quan.

Trước đó, Mỹ đã khởi xướng điều tra chống trợ cấp đối với tôm nước ấm đông lạnh của Việt Nam vào năm 2014. Vụ kiện này kéo dài 3 năm và cuối cùng Việt Nam đã thắng kiện. Tuy nhiên, vụ kiện lần này có tính chất và mức độ phức tạp hơn rất nhiều, do các cáo buộc của Mỹ liên quan đến nhiều chính sách hỗ trợ của chính phủ Việt Nam.

Nếu Mỹ áp dụng thuế chống trợ cấp đối với tôm nước ấm đông lạnh của Việt Nam, ngành tôm Việt Nam sẽ chịu thiệt hại nặng nề. Doanh nghiệp xuất khẩu sẽ phải đối mặt với chi phí tăng cao, khả năng cạnh tranh giảm sút, từ đó ảnh hưởng đến kim ngạch xuất khẩu.

Để ứng phó với vụ kiện này, Bộ Công Thương đã phối hợp với các bộ ngành liên quan, cũng như các doanh nghiệp xuất khẩu tôm, xây dựng kế hoạch ứng phó cụ thể. Theo đó, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với phía Mỹ để làm rõ các cáo buộc của họ, đồng thời cung cấp các thông tin, tài liệu cần thiết để chứng minh Việt Nam không vi phạm các quy định về trợ cấp của WTO.

Các doanh nghiệp xuất khẩu tôm cũng cần chủ động chuẩn bị các phương án ứng phó, như: tăng cường quản trị rủi ro, tìm kiếm thị trường mới, đa dạng hóa sản phẩm,…

Việc Mỹ khởi xướng điều tra chống trợ cấp đối với tôm nước ấm đông lạnh của Việt Nam là một thách thức lớn đối với ngành tôm. Tuy nhiên, với sự đồng lòng của các doanh nghiệp và bộ ngành liên quan, Việt Nam tin tưởng sẽ vượt qua khó khăn này và tiếp tục khẳng định vị thế của mình trên thị trường tôm thế giới.

Vụ điều tra chống trợ cấp đối với tôm nước ấm đông lạnh của Mỹ đối với Việt Nam đã được khởi xướng vào tháng 11 năm 2023. Đây là lần thứ hai Mỹ điều tra chống trợ cấp đối với mặt hàng này của Việt Nam, sau vụ điều tra kéo dài 3 năm và kết thúc với việc Việt Nam thắng kiện vào năm 2017.

Các thay đổi trong vụ điều tra lần này

Vụ điều tra lần này có một số thay đổi đáng chú ý so với vụ điều tra trước đó, bao gồm:

• Mỹ điều tra thêm nhiều chương trình trợ cấp bị cáo buộc mới, trong đó có các chương trình thuộc chiến lược phát triển thủy sản và chương trình phát triển ngành thủy sản được Chính phủ ban hành.
• Số lượng chương trình trợ cấp bị điều tra đối với Việt Nam là nhiều nhất so với các nước khác bị điều tra, với 40 chương trình.
• Thời hạn trả lời bảng câu hỏi của Mỹ đưa ra là khá gấp và rất chi tiết, nội dung yêu cầu phức tạp, đòi hỏi nhiều thông tin.

Những thách thức của vụ điều tra

Vụ điều tra lần này đặt ra nhiều thách thức cho Việt Nam, bao gồm:

• Việc thu thập thông tin, tổng hợp, xây dựng bảng trả lời câu hỏi dành cho Chính phủ sẽ cực kỳ khó khăn, phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ ngành, địa phương và hiệp hội, doanh nghiệp cùng các bên liên quan.
• Nếu Mỹ kết luận Việt Nam vi phạm quy định về trợ cấp của WTO, ngành tôm Việt Nam sẽ phải đối mặt với thuế chống trợ cấp, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến kim ngạch xuất khẩu và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.
  Các biện pháp ứng phó của Việt Nam

Để ứng phó với vụ điều tra, Việt Nam đã có các biện pháp sau:

• Thu thập thông tin, yêu cầu cơ quan điều tra tiến hành điều tra khách quan, minh bạch, tuân thủ các quy định của WTO.
• Phối hợp với hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp và các bên có liên quan trả lời bảng câu hỏi điều tra của Mỹ để đáp ứng đúng hạn.

Nguy cơ thua kiện

Theo ông Đỗ Ngọc Hưng, tham tán thương mại, trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Mỹ, xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ ngày càng tăng là một trong những nguyên nhân khiến ngành sản xuất tôm của Mỹ tiếp tục đề nghị DOC điều tra chống trợ cấp.

Ông Hưng cũng cho rằng, Mỹ là thành viên WTO khởi xướng điều tra nhiều nhất các vụ việc phòng vệ thương mại với Việt Nam. Đồng thời đây cũng là quốc gia điều tra tất cả các biện pháp phòng vệ thương mại với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam như chống bán phá giá, chống trợ cấp, chống lẩn tránh thuế, tự vệ.

Tác động của thua kiện

Nếu Việt Nam thua kiện, ngành thủy sản của Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Cụ thể:

• Kim ngạch xuất khẩu tôm sang Mỹ sẽ giảm sút, do sản phẩm tôm của Việt Nam sẽ bị áp thuế chống trợ cấp cao hơn mức áp dụng cho các quốc gia còn lại.
• Ngành sản xuất tôm của Việt Nam sẽ gặp khó khăn trong cạnh tranh với các đối thủ khác, do sản phẩm tôm của Việt Nam sẽ có giá thành cao hơn.
• Người lao động trong ngành thủy sản sẽ bị ảnh hưởng, do sản xuất tôm sẽ giảm sút.

Để vượt qua thách thức này, ngành thủy sản Việt Nam cần:

• Tiếp tục duy trì xuất khẩu tôm sang Mỹ, đồng thời tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp xuất khẩu tôm để nâng cao năng lực cạnh tranh.
• Chuẩn bị các biện pháp ứng phó với việc thua kiện, bao gồm: tăng cường sản xuất, tìm kiếm thị trường mới, đa dạng hóa sản phẩm,…

Mỹ tăng cường bảo hộ sản xuất trong nước

Theo ông Trịnh Anh Tuấn, Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), Mỹ đang có xu hướng áp dụng ngày càng nhiều biện pháp nhằm bảo hộ sản xuất trong nước trước sức ép của hàng nhập khẩu. Các biện pháp này bao gồm:

• Tăng cường các hàng rào kỹ thuật, thường xuyên bổ sung các quy định mới
• Gia tăng các cuộc điều tra và sau đó là áp thuế chống bán phá giá, chống trợ cấp, chống lẩn tránh
• Xu hướng này dự kiến sẽ vẫn tiếp tục được áp dụng trong thời gian tới.

Mỹ khởi xướng nhiều vụ điều tra phòng vệ thương mại với Việt Nam

Tính đến giữa tháng 12-2023, Mỹ là quốc gia khởi xướng điều tra phòng vệ thương mại nhiều nhất với Việt Nam, tổng cộng 59 vụ, chiếm gần 25% tổng số các vụ việc điều tra với hàng xuất khẩu của Việt Nam.

Các mặt hàng bị điều tra tương đối đa dạng, từ các ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như thép, gỗ, thủy sản, dệt may, lốp xe, máy xịt rửa áp lực cao… đến các sản phẩm có kim ngạch xuất khẩu nhỏ như mật ong, máy cắt cỏ, đệm mút, túi dệt…

Bộ Công Thương đề nghị Mỹ công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường

Ông Tuấn cho biết Bộ Công Thương đã nhiều lần đề nghị Mỹ tiến hành các vụ việc điều tra với Việt Nam trên cơ sở khách quan, công bằng, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam có đủ thời gian giải trình và cung cấp thông tin cho cơ quan điều tra.

Tháng 9-2023, bộ cũng đã chính thức nộp yêu cầu đề nghị DOC xem xét công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường trong các vụ việc phòng vệ thương mại.

Việc được công nhận là nền kinh tế thị trường sẽ giúp các doanh nghiệp Việt Nam được cơ quan điều tra Mỹ sử dụng dữ liệu của mình, thay vì sử dụng dữ liệu của các nước thay thế, từ đó mức thuế phòng vệ thương mại sẽ công bằng hơn. Dự kiến DOC sẽ ban hành kết luận về vấn đề này vào tháng 7-2024, nếu không gia hạn.

Doanh nghiệp Việt cần đề cao cảnh giác

Để tránh nguy cơ bị điều tra và ứng phó với các vụ kiện phòng vệ thương mại, ông Đỗ Ngọc Hưng, tham tán thương mại, trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Mỹ, đề nghị các doanh nghiệp cần trang bị kiến thức đầy đủ về phòng vệ thương mại, đăng ký tham gia hoạt động tư vấn kiến thức phòng vệ từ các cơ quan chức năng.

Bộ Công Thương cũng định kỳ cập nhật danh sách cảnh báo sớm các vụ kiện, hoạt động xuất khẩu, chuẩn bị chủ động ứng phó vụ kiện có thể xảy ra bất kỳ lúc nào thông qua việc sắp xếp tài liệu, chứng từ, kế toán…

Đồng thời phối hợp chặt chẽ với hiệp hội, cơ quan thương vụ, quản lý nhà nước để chia sẻ thông tin, có phương án kinh doanh phù hợp, sẵn sàng ứng phó với các vụ kiện.

Còn theo ông Trịnh Anh Tuấn, doanh nghiệp Việt cần trang bị, cập nhật kiến thức về các quy định pháp luật về phòng vệ thương mại của WTO và Mỹ.

Doanh nghiệp cần xây dựng mối quan hệ, tham gia, hợp tác với các hiệp hội liên quan tại Mỹ như hiệp hội xuất nhập khẩu để có thêm thông tin, tăng cường trao đổi, tránh việc các doanh nghiệp Mỹ khởi kiện. Hoàn thiện hệ thống sổ sách kế toán, truy xuất nguồn gốc để phục vụ công tác kiểm tra của các cơ quan chức năng nước nhập khẩu.

Đồng thời, doanh nghiệp cần thường xuyên trao đổi với các cơ quan quản lý trong nước, cơ quan thương vụ về tình hình, diễn biến xuất khẩu, nguy cơ bị kiện phòng vệ thương mại khi xây dựng kế hoạch sản xuất, xuất khẩu và xây dựng phương án xử lý kịp thời khi vụ việc xảy ra.

Kết luận

Vụ điều tra chống trợ cấp tôm của Mỹ đối với Việt Nam là một thách thức lớn đối với ngành thủy sản Việt Nam. Tuy nhiên, với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và phối hợp chặt chẽ giữa các doanh nghiệp, cơ quan chức năng và các bên liên quan, Việt Nam tin tưởng sẽ vượt qua thách thức này và tiếp tục khẳng định vị thế của mình trên thị trường tôm thế giới.

Nguồn: theo báo Tuổi Trẻ

Nguyên liệu sản xuất
Thức ăn & Thuốc thủy sản

Danh mục nguyên liệu phục vụ cho việc sản xuất các loại Thức ăn và Chế phẩm, Thuốc thủy sản.

Nguyên liệu sản xuất
Thức ăn chăn nuôi

Danh mục nguyên liệu phục vụ cho việc sản xuất các loại Thức ăn chăn nuôi và Thuốc thú y.

Công Ty Cổ Phần Dược Phẩm Thiên Tuế
THIENTUE PHARMACEUTICAL JOINT STOCK COMPANY
Xin chào quý khách! Công Ty Cổ Phần Dược Phẩm Thiên Tuế (Thientue Pharma JSC) tự hào là đơn vị cung cấp nguyên liệu dược liệu cho sản xuất Thực phẩm chức năng, Thức ăn chăn nuôi và Thuốc thú y - thủy sản hàng đầu Việt Nam. Thiên Tuế xin gửi tới Quý khách hàng lời chào trân trọng, lời chúc sức khỏe, may mắn và thành công. Chúng tôi rất mong nhận được sự hài lòng từ quý khách hàng.
Xin cám ơn quý khách!

Công Ty Cổ Phần Dược Phẩm Thiên TuếTHIENTUE PHARMACEUTICAL JOINT STOCK COMPANYXin chào quý khách!Công Ty Cổ Phần Dược Phẩm Thiên Tuế (Thientue Pharma JSC) tự hào là đơn vị cung cấp nguyên liệu dược liệu cho sản xuất thực phẩm chức năng và thức ăn chăn nuôi hàng đầu Việt Nam.Thiên Tuế xin gửi tới Quý khách hàng lời chào trân trọng, lời chúc sức khỏe, may mắn và thành công. Chúng tôi rất mong nhận được sự hài lòng từ quý khách hàng.Xin cám ơn quý khách!