Lông gà xù, da heo nhăn – Dấu hiệu cảnh báo bệnh gì?

Trong chăn nuôi gia cầm và gia súc, việc quan sát những biểu hiện bên ngoài của vật nuôi là kỹ năng quan trọng giúp phát hiện bệnh sớm và xử lý hiệu quả. Hai dấu hiệu phổ biến dễ thấy là lông gà xù và da heo nhăn nheo – đây không đơn giản là biểu hiện tạm thời, mà có thể là cảnh báo cho các bệnh lý nghiêm trọng ảnh hưởng đến năng suất và tỷ lệ sống của vật nuôi.

Lông gà xù, da heo nhăn – dấu hiệu cảnh báo bệnh gì?

1. Vì sao cần nhận biết sớm dấu hiệu bệnh qua biểu hiện bên ngoài?

Nhiều bệnh truyền nhiễm trong chăn nuôi có thời gian ủ bệnh rất ngắn, khi phát hiện triệu chứng rõ ràng thì bệnh đã lây lan trên diện rộng. Do đó, việc nhận biết những dấu hiệu bất thường về dáng vẻ, lông, da, mắt, mỏ, chân… có thể là “tín hiệu đầu tiên” giúp người nuôi:

• Phát hiện bệnh sớm, từ đó can thiệp kịp thời

• Giảm tỷ lệ tử vong, thiệt hại kinh tế

• Ngăn chặn dịch lây lan trong đàn

• Hạn chế sử dụng kháng sinh đại trà, bảo vệ sức khỏe cộng đồng

2. Lông gà xù – dấu hiệu không nên xem thường

2.1. Lông xù là gì?

Lông gà xù là tình trạng lông dựng đứng, không ép sát vào thân như bình thường. Gà có thể xù toàn thân hoặc một phần. Đi kèm thường là tình trạng uể oải, kém ăn, đứng tách đàn, rúc vào góc chuồng.

Lông gà xù là gì?

2.2. Nguyên nhân gà bị xù lông

a. Do thay đổi môi trường

• Nhiệt độ thấp, lạnh đột ngột: Gà xù lông để giữ ấm.

• Ẩm ướt, gió lùa: Gây stress, giảm miễn dịch → dễ nhiễm bệnh.

b. Dấu hiệu cảnh báo bệnh lý nguy hiểm

Lông xù thường là biểu hiện khởi đầu của các bệnh như:

• Newcastle (gà rù): Sốt cao, lông xù, tiêu chảy trắng xanh, liệt chân cánh, run đầu.

• Cúm gia cầm (H5N1, H5N6): Lông xù, bỏ ăn, mào tím, chết nhanh.

• Thương hàn: Gà xù lông, mắt lờ đờ, tiêu chảy vàng, tỷ lệ chết cao.

• Gumboro: Gà ủ rũ, xù lông, tiêu chảy trắng, bụng chướng.

• CRD (hô hấp mãn tính): Lông xù, thở khò khè, mỏ há, hắt hơi.

• Bệnh cầu trùng: Lông xù, phân lẫn máu, gầy nhanh.

c. Ký sinh trùng ngoài da

Ve, rận hút máu khiến gà ngứa ngáy, mệt mỏi → xù lông, giảm ăn, kém phát triển.

2.3. Gà xù lông – cách xử lý nhanh

• Cách ly gà bệnh ngay lập tức

• Bổ sung chất điện giải, vitamin C để nâng thể trạng

• Xem xét triệu chứng đi kèm (phân, hô hấp, màu mào…) để chẩn đoán chính xác

• Vệ sinh, sát trùng chuồng trại, ngắt mầm bệnh

• Nếu nghi nhiễm bệnh truyền nhiễm → báo thú y địa phương, lấy mẫu xét nghiệm

• Hạn chế dùng kháng sinh bừa bãi, nên sử dụng đúng thuốc theo chỉ định

3. Da heo nhăn nheo – dấu hiệu cảnh báo sức khỏe

3.1. Da nhăn là biểu hiện gì?

Thông thường, da heo phải căng bóng, hồng hào, nhất là heo con, heo nái hậu bị. Khi heo có da nhăn, sần sùi, mất nước, có thể là biểu hiện của:

• Rối loạn trao đổi nước – điện giải

• Suy dinh dưỡng hoặc rối loạn tiêu hóa

• Bệnh truyền nhiễm

3.2. Nguyên nhân phổ biến khiến heo có da nhăn

a. Heo con thiếu sữa, đói lạnh

Heo con không bú đủ → mất nước, hạ đường huyết, da nhăn, run, không vận động.

b. Tiêu chảy cấp

• Do E. coli, Clostridium, Rotavirus: gây tiêu chảy mất nước nhanh

• Da nhăn kèm theo bụng hóp, phân loãng có mùi tanh

• Nặng có thể dẫn đến tử vong trong 24–48h

c. Bệnh tai xanh (PRRS)

• Heo sốt cao, da nhăn, tai tím, bỏ ăn, thở gấp

• Thai chết lưu, heo con yếu, chết hàng loạt

d. Dịch tả heo cổ điển và châu Phi

• Da heo đổi màu, nhăn nheo, nổi ban tím

• Sốt cao, tiêu chảy đen, chết nhanh

e. Viêm da hoại tử

• Da nhăn, bong tróc, đóng vảy

• Vết thương hoại tử nếu không xử lý kịp

3.3. Cách xử lý khi thấy heo có da nhăn

• Cách ly heo bệnh, đặc biệt nếu có dấu hiệu lây lan

• Bổ sung nước điện giải, men tiêu hóa để cải thiện đường ruột

• Vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, thoáng mát

• Cung cấp thức ăn dễ tiêu, giàu năng lượng

• Gọi thú y nếu có nghi ngờ dịch bệnh PRRS, tả, tụ huyết trùng…

• Không tự ý dùng thuốc kháng sinh khi chưa rõ nguyên nhân

4. Một số dấu hiệu bất thường khác cần lưu ý ở vật nuôi

5. Phòng bệnh hơn chữa bệnh – nguyên tắc “vàng” trong chăn nuôi

Dù có phát hiện sớm hay điều trị kịp thời, tốt nhất vẫn là phòng bệnh. Một số lưu ý để giảm nguy cơ dịch bệnh:

5.1. Vệ sinh – sát trùng thường xuyên

• Dọn phân, rửa sạch máng ăn, nước uống hằng ngày

• Sát trùng chuồng trại định kỳ bằng vôi, iodine, thuốc sát khuẩn

• Không để môi trường ẩm thấp, tù đọng

5.2. Dinh dưỡng hợp lý

• Cung cấp thức ăn đủ chất, dễ tiêu

• Bổ sung vitamin A, C, E, khoáng vi lượng để tăng đề kháng

• Không để gà, heo đói lạnh, khát nước

5.3. Tiêm phòng đầy đủ

• Lên lịch tiêm phòng Newcastle, Gumboro, cúm H5N1 cho gà

• Tiêm phòng PRRS, dịch tả, tụ huyết trùng cho heo

• Mua vaccine từ đơn vị uy tín, bảo quản đúng cách

Tiêm phòng đầy đủ cho heo

5.4. Quản lý nhập – xuất đàn

• Không nhập con giống trôi nổi

• Cách ly con giống mới ít nhất 14 ngày

• Ghi chép lịch sử đàn rõ ràng

Tìm hiểu thêm: Mẹo chữa viêm phổi cho heo bằng thảo dược

6. Kết luận

Lông gà xù, da heo nhăn là hai dấu hiệu không thể bỏ qua trong chăn nuôi. Chúng thường là biểu hiện khởi đầu của những bệnh lý nghiêm trọng nếu không được xử lý sớm. Người chăn nuôi cần rèn luyện kỹ năng quan sát, nhận diện biểu hiện bất thường, đồng thời thực hiện tốt các biện pháp phòng bệnh, giữ chuồng trại sạch sẽ, dinh dưỡng đầy đủ và tiêm phòng đúng lịch.

Việc phát hiện sớm – xử lý kịp thời chính là chìa khóa giúp nâng cao hiệu quả chăn nuôi, bảo vệ đàn vật nuôi khỏi dịch bệnh và tránh thiệt hại kinh tế lớn.

Nguyên liệu sản xuất
Thức ăn & Thuốc thủy sản

Danh mục nguyên liệu phục vụ cho việc sản xuất các loại Thức ăn và Chế phẩm, Thuốc thủy sản.

Nguyên liệu sản xuất
Thức ăn chăn nuôi

Danh mục nguyên liệu phục vụ cho việc sản xuất các loại Thức ăn chăn nuôi và Thuốc thú y.

Công Ty Cổ Phần Dược Phẩm Thiên Tuế
THIENTUE PHARMACEUTICAL JOINT STOCK COMPANY
Xin chào quý khách! Công Ty Cổ Phần Dược Phẩm Thiên Tuế (Thientue Pharma JSC) tự hào là đơn vị cung cấp nguyên liệu dược liệu cho sản xuất Thực phẩm chức năng, Thức ăn chăn nuôi và Thuốc thú y - thủy sản hàng đầu Việt Nam. Thiên Tuế xin gửi tới Quý khách hàng lời chào trân trọng, lời chúc sức khỏe, may mắn và thành công. Chúng tôi rất mong nhận được sự hài lòng từ quý khách hàng.
Xin cám ơn quý khách!

Công Ty Cổ Phần Dược Phẩm Thiên TuếTHIENTUE PHARMACEUTICAL JOINT STOCK COMPANYXin chào quý khách!Công Ty Cổ Phần Dược Phẩm Thiên Tuế (Thientue Pharma JSC) tự hào là đơn vị cung cấp nguyên liệu dược liệu cho sản xuất thực phẩm chức năng và thức ăn chăn nuôi hàng đầu Việt Nam.Thiên Tuế xin gửi tới Quý khách hàng lời chào trân trọng, lời chúc sức khỏe, may mắn và thành công. Chúng tôi rất mong nhận được sự hài lòng từ quý khách hàng.Xin cám ơn quý khách!